TBDY 2018 — Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği 2018 — ülkenin tüm yapı tasarım kurallarını belirleyen güncel referans yönetmeliktir. Çelik yapılar için ayrı bir bölüm (Bölüm 9) içerir ve performans tabanlı tasarımı zorunlu kılar.

Çelik villada performans hedefi nedir?

Konut amaçlı çelik villada hedef performans seviyesi 'Kontrollü Hasar (KH)' olarak belirlenir. Bu, depremde can güvenliğinin esas, yapısal hasarın onarılabilir seviyede olmasına işaret eder.

Yatay ötelenme sınırı nedir?

TBDY 2018'e göre Kontrollü Hasar performans hedefinde her katın yatay ötelenmesi 0.008 × kat yüksekliğini aşmamalıdır. 2.7 m kat yüksekliği için yaklaşık 22 mm sınır demektir.

TBDY 2018 ile çelik villa daha sağlam mı?

TBDY 2018, yönetmelik öncesine göre daha sıkı ve daha gerçekçi deprem kuralları getirir. Buna uygun tasarlanmış çelik villa, modern dünya deprem güvenliği standartlarında bir konuttur.

Deprem Yönetmeliği TBDY 2018'e Göre Çelik Villa Tasarımı

TBDY 2018 — Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği, ülkenin tüm yapı tasarım kurallarını belirleyen güncel referanstır. Çelik villa için ayrı bir bölüm tanımlar ve hesap kuralları nettir. Bu yazıda çelik villayı doğrudan ilgilendiren maddeleri, performans hedeflerini ve uygulama detaylarını anlatıyoruz. Statik hesap detayı için Statik Hesap Rehberi, pillar için Çelik Villa Nedir.

TBDY 2018 Neyi Değiştirdi?

2007 Deprem Yönetmeliğine göre TBDY 2018:

Performans Tabanlı Tasarım zorunlu hale getirildi.
Spektrum analizi standart yöntem oldu (basit yapılarda hala eşdeğer deprem yükü kullanılabilir).
Yatay ötelenme (drift) sınırları daraltıldı.
Yumuşak kat kontrolleri sıkılaştırıldı.
Çelik yapılar için özel bir bölüm (Bölüm 9) eklendi.

Performans Hedefleri

Konut amaçlı çelik villada hedef Kontrollü Hasar (KH) seviyesidir. Bu, "deprem sonrasında onarılabilir hasar tolere edilir; can güvenliği esastır" anlamına gelir. Daha yüksek hedef olan Sınırlı Hasar (SH) ise hastane, okul gibi özel binalar için tanımlıdır.

Konut çelik villada hesap Bina Performans Düzeyi: Kontrollü Hasar üzerinden yapılır.

Deprem Yükü Hesabı

TBDY 2018'de iki yöntem var:

1. Eşdeğer Deprem Yükü Yöntemi

Tek bir eşdeğer yatay yük binaya uygulanır. Yükseklik 25 m altı, planı düzgün binalarda kullanılabilir. Çelik villalar genellikle bu kategoride.

Binanın titreşim modları çıkarılır, spektrumla birleştirilir. Daha gelişmiş yöntem; standart konut için zorunlu değil ama doğru yöntem.

Yatay Ötelenme (Drift) Sınırı

Çelik villada her katın yatay ötelenmesinin 0.008 × kat yüksekliği sınırını aşmaması istenir (KH performans hedefi için). 2.7 m kat yüksekliği için drift sınırı yaklaşık 22 mm.

Bu kontrol atlanırsa, binada yapısal hasar olmasa bile iç kaplama, dolgu duvar, cam gibi ikincil elemanlar zarar görür.

Burulma ve Plan Düzensizliği

L şeklinde, U şeklinde veya çok asimetrik planlı çelik villalarda burulma düzensizliği kontrolü yapılır. Bu, depremde binanın kendi etrafında dönmeye çalışmasıdır. Çözüm: tasarım aşamasında simetri arayışı veya takviye edici çapraz elemanlar.

Çelik Villa Özel Maddeleri

TBDY 2018 Bölüm 9 (Çelik Yapılar) ve özel olarak soğuk şekillendirilmiş çelik için belirlenen kurallar:

AISI S100 ile uyumlu hesap kabul edilir
Süneklik düzeyleri tanımlıdır (Yüksek Süneklik — YS, Sınırlı Süneklik — SS)
LGS konutlarda çoğunlukla "Sınırlı Süneklik" tercih edilir
Stabilite ve burkulma kontrolleri için AISI S100 referans

Zemin Sınıfı

Zemin etüd raporundan elde edilen ZA, ZB, ZC, ZD, ZE sınıfı, deprem spektrumunu doğrudan etkiler. ZC (orta sıkı kum/çakıl) standart kabuldür. Daha kötü zeminlerde (ZD, ZE) hem temel boyutları büyür hem de üst yapıdaki yükler artar.

Temel tipleri yazımıza bakın.

Onay Süreci

TBDY 2018'e uygun statik proje, yapı denetim firması tarafından kontrol edilir ve onay verilir. Yapı denetim olmadan ruhsat süreci tamamlanamaz. İnşaat Ruhsatı Süreci.

Sonuç

TBDY 2018, çelik villa için net ve uygulanabilir bir çerçeve sunar. Yönetmeliğe uygun tasarlanmış bir çelik villa, deprem güvenliği açısından modern dünya standartlarındadır. HuYapı'da tüm projeler TBDY 2018 + AISI S100 birlikte hesaplanır, yapı denetim onayı alınır. İletişime geçin.

İlgili: Statik Hesap, Soğuk Şekillendirilmiş Çelik (CFS).